Gürcistan, 26 Mayıs 1918 tarihinde, ülkedeki bütün azınlıklara eşit siyasi ve sosyal haklar verdi, kendilerini serbestçe geliştirme imkanı tanıdı. Ancak 1919’da yerel meclisleri kapatma kararı aldı.
Güney Osetya’daki Gürcü hakimiyeti 25 Şubat 1921 tarihinde Kızıl Ordu’nun Gürcistan’a girmesiyle sona erdi.
Güney Osetya, 1922’de “Güney Osetya Özerk Bölgesi” olarak Gürcistan’a bağlandı. Eski Sovyetler Birliği zamanında durgun bir dönem geçiren bölge, Sovyetlerin dağılması sürecinin ardından pek çok bağımsızlık hareketine sahne oldu.
 |
|
Rusya Federasyonu’na bağlı Kuzey Osetya ile birleşmeyi isteyen Güney Osetya ve Gürcistan arasındaki gerginlik 1989 sonlarından itibaren artış gösterdi.
Güney Osetya’nın, 20 Eylül 1990 tarihinde kendisini “Demokratik Güney Osetya Sovyet Cumhuriyeti” ilan etmesine, Gürcistan aynı yıl içinde söz konusu bölgenin özerk statüsünü kaldırdığını açıklayarak, tepki gösterdi.
Bu gelişmeden sonra, 1991’de Gürcü birliklerinin başkent Tshinvali’ye girmesiyle çatışmalar başladı. 14 Temmuz 1992 tarihinde Ruslar, Gürcüler ve Osetlerden oluşan 4 bin kişilik barış gücü birlikleri bölgeye girerek, ateşkesi sağladı.
Ateşkesin denetlenmesi için taraflar arasında Rusya’nın da katılımıyla ortak kontrol komisyonu oluşturuldu. Bölgede ateşkes sağlanıncaya kadar süren çatışmalarda 39 bin Oset ve 11 bin Gürcü evlerini terk etti.
Güney Osetya bölgesinde yaklaşık 10 gün Gürcü köylerine yoğun ateş açılması üzerine başlayan çatışmalar şiddetlenerek devam etti. Gürcistan, taraflar arasında sağlanan ateşkesin üzerinden kısa süre geçmesinden sonra bölgedeki Gürcü yerleşim birimlerinin bombardımana tutulduğunu gerekçe göstererek geniş çaplı askeri operasyon başlattı.
Gürcistan Cumhurbaşkanı Saakaşvili’nin “Derhal ateşkes yapmayı ve müzakerelere başlamayı öneriyorum. 3 yıl önceki plan geçerli. Güney Osetya’ya sınırsız özerklik ve kendini yönetme hakkı, Rusya’ya da Gürcistan bölgesindeki özerk Güney Osetya cumhuriyetinin güvenliği için garantörlük rolü öneriyorum” şeklindeki uzlaşma çağrısından birkaç saat sonra, bölgedeki çatışmalar şiddetlendi.
Gerilimin çıkış noktasıysa Kosova’nın bağımsızlığını ilan etmesi. Moskova, Kosova’nın ardından özerk bölgeler Güney Osetya ve Abhazya’nın bağımsızlığının da tanınmasını istemişti.
70 bin nüfuslu Güney Osetya, Gürcistan’ın Sovyetler Birliği’nden ayrıldığı 1991’den bu yana Gürcistan’ın otoritesini tanımıyor.
Güney Osetyalılar, etnik ve kültürel bağlarının bulunduğu Rusya sınırları içindeki Kuzey Osetya ile birleşme kararı almış, ancak 2006’da yapılan referandumda halkın yüzde 90’ı bağımsızlıktan yana oy kullanmıştı. Gürcistan ise iki referandumun sonucunu da tanımadı.
Rusya’nın halihazırda Güney Osetya’da da bin, diğer özerk cumhuriyet Abhazya’da da 2 bin civarında askeri bulunuyor. Gürcistan, Rus barış gücü askerlerinin yerini uluslararası bir gücün almasını istiyor.
